Swatch Art Peace Hotel: Nghệ thuật Thượng Hải trên cổ tay

Giữa Thượng Hải, có một khách sạn nơi người ta không chỉ đến để lưu trú. Trong những căn phòng nhìn ra Bến Thượng Hải, nghệ sĩ từ nhiều quốc gia đã để lại đường nét, màu sắc, ký ức và cách họ nhìn thế giới. Tháng 10 này, Maison Online sẽ mang câu chuyện ấy đến gần hơn qua Swatch Art Peace Hotel Collection: Sáu mẫu đồng hồ được chuyển thể từ tác phẩm của sáu nghệ sĩ Trung Quốc từng sống và sáng tạo tại đây. Khi kim đồng hồ chuyển động, những dấu vết nghệ thuật ấy cũng bắt đầu một hành trình mới trên cổ tay.

Một khách sạn không chỉ để lưu trú

Swatch Art Peace Hotel mở cửa ngày 01/11/2011 trong một công trình lịch sử bên Bến Thượng Hải. Thay vì vận hành như một khách sạn thông thường, nơi đây được xây dựng như một chương trình lưu trú dành cho nghệ sĩ: trao cho họ thời gian, không gian và sự tự do để tập trung vào thực hành sáng tạo, đồng thời mở ra những cuộc gặp giữa nhiều nền văn hóa, thế hệ và lĩnh vực.

Sau 15 năm, hơn 620 nghệ sĩ đến từ trên 60 quốc gia đã đi qua không gian này. Họ đến với những ngôn ngữ khác nhau, từ hội họa, điêu khắc và nhiếp ảnh đến nghệ thuật kỹ thuật số, trình diễn hay thực hành đa phương tiện. Điều gắn kết họ không phải một phong cách chung, mà là trải nghiệm cùng sống, cùng quan sát Thượng Hải và để thành phố đi vào tác phẩm theo những cách rất riêng.

Vì thế, dấu mốc 15 năm không chỉ được tính bằng thời gian. Nó hiện diện trong những mối liên hệ đã hình thành, trong các ý tưởng được trao đổi và trong tác phẩm mà mỗi nghệ sĩ để lại. Swatch Art Peace Hotel Collection nhìn lại hành trình ấy bằng sáu thiết kế hợp tác cùng sáu nghệ sĩ Trung Quốc từng tham gia chương trình, như sáu lát cắt của một cộng đồng sáng tạo luôn chuyển động.

Khi dấu vết nghệ thuật bước ra khỏi phòng trưng bày

Đưa một tác phẩm lên đồng hồ không đơn giản là thu nhỏ hình ảnh để vừa với mặt số. Một bức tranh vốn có thể được nhìn từ xa, một mảng graffiti cần không gian để lan rộng, hay một thế giới 3D tồn tại trên màn hình đều phải tìm lại nhịp điệu khi đi qua mặt số, vỏ và dây đeo. Tỷ lệ thay đổi; đường nét phải đối thoại với kim giờ, kim phút; màu sắc phải giữ được sức sống trên một vật thể luôn chuyển động cùng người đeo.

Chính sự chuyển dịch ấy tạo nên điểm thú vị của bộ sưu tập. Tác phẩm không còn nằm yên trong một không gian trưng bày, mà bước vào đời sống dưới hình thức gần gũi và riêng tư hơn. Người đeo không chỉ xem nghệ thuật, họ mang nó theo trong những cuộc gặp, trên đường phố và giữa các nhịp sinh hoạt thường ngày. Đồng hồ lúc này vừa đo thời gian, vừa lưu lại ký ức về nơi tác phẩm được hình thành.

Sáu thiết kế không cố gắng nói cùng một giọng. Nghệ thuật kỹ thuật số đứng cạnh hội họa trên gốm; nét mực và collage gặp graffiti, street art cùng tưởng tượng cyber. Đặt cạnh nhau, chúng tạo thành một triển lãm thu nhỏ về Thượng Hải: có khoảng lặng, có tiếng ồn đô thị, có ký ức kiến trúc và cả những viễn cảnh chưa tồn tại.

Sáu tác phẩm, ba cuộc đối thoại

CURVILINEAR và FLOWERING PLUM: Sức nặng của một đường nét

CURVILINEAR chuyển thể Thirty Thousand Lines, tác phẩm Wang Shuai thực hiện trong thời gian lưu trú tại Swatch Art Peace Hotel. Trên nền đen trắng, những đường cong nối tiếp và đan cài như một bản đồ không có điểm bắt đầu tuyệt đối. Chúng có thể gợi đến lựa chọn, cuộc gặp, lối rẽ hoặc những quãng đời tưởng rời rạc nhưng cuối cùng vẫn liên hệ với nhau.

Khi trải từ mặt số sang dây đeo, hệ đường nét ấy khiến chiếc đồng hồ 34 mm trông như một tác phẩm không ngừng được viết tiếp. Bảng màu đơn sắc tiết chế giúp CURVILINEAR dễ hiện diện trong nhiều tủ đồ, nhưng cấu trúc thị giác phức tạp khiến thiết kế không hề tối giản theo nghĩa im lặng. Càng nhìn gần, người đeo càng nhận ra nhiều lớp chuyển động bên trong.

Cũng bắt đầu từ nét vẽ, FLOWERING PLUM đi theo một hướng mềm hơn. Han Feng đưa hình ảnh hoa mận quen thuộc trong sáng tác của mình lên nền xanh nhạt, điểm bằng những nhánh đỏ giàu nhịp điệu. Mỹ cảm của hội họa truyền thống Trung Hoa không được sao chép nguyên trạng, mà được làm mới bằng cách tổ chức hình ảnh thoáng, sáng và gần với ngôn ngữ thiết kế đương đại.

Đặt cạnh nhau, CURVILINEAR và FLOWERING PLUM cho thấy một đường nét có thể mang hai tính cách trái ngược: một bên là mê cung của suy tưởng, một bên là khoảnh khắc nở hoa. Cùng tỷ lệ 34 mm, cả hai giữ sự gọn gàng trên cổ tay nhưng vẫn tạo được thế giới riêng, phù hợp với người thích một điểm nhấn nghệ thuật không cần phô trương bằng kích thước.

STREET EYE và BLOW AWAY: Thành phố nói bằng màu sắc

Nếu hai thiết kế đầu tiên mời người xem tiến lại gần, STREET EYE lập tức kéo ánh nhìn bằng năng lượng của graffiti và street art. Green Lava xếp lớp thực vật, động vật, con người cùng những biểu tượng thành thị trong một bố cục vừa có trật tự, vừa giữ cảm giác ngẫu hứng của bức tường đường phố. Vỏ đen nhám trở thành đường viền để màu sắc bật lên, còn dây đeo mở rộng tác phẩm ra khỏi giới hạn mặt số.

Ở STREET EYE, thành phố không xuất hiện như một đường chân trời hoàn chỉnh. Nó được cảm nhận qua những mảnh hình ảnh va vào nhau, qua nhịp nhanh và mật độ thị giác cao. Đây là thiết kế 41 mm dành cho người xem đồng hồ như một tuyên ngôn đồ họa: rõ ràng, sôi động và không ngại trở thành tâm điểm của tổng thể.

BLOW AWAY cũng nói bằng màu sắc, nhưng câu chuyện của Yu Yang, hay YY, mang tinh thần dí dỏm hơn. Trên nền vàng nổi bật là Guan Xiao Ye, nhân vật nhận diện trong thế giới sáng tạo của nghệ sĩ. Những biểu tượng và lời chúc may mắn trong văn hóa Trung Hoa được kết nối với pop art, graffiti cùng văn hóa đại chúng toàn cầu, tạo nên một hình ảnh quen mà lạ.

Điểm đáng chú ý ở BLOW AWAY là cách truyền thống được làm cho nhẹ đi mà không mất gốc. Các dấu hiệu văn hóa không nằm yên như một trích dẫn trang trọng; chúng bước vào nhịp sống mới bằng nét vẽ vui, màu sắc thẳng thắn và thái độ lạc quan. Nếu STREET EYE giống một bức tường đô thị nhiều lớp, BLOW AWAY giống lời chúc được gửi đi bằng ngôn ngữ của đường phố.

BUND-ASTIC và DIGI-BLOSSOMING: Thượng Hải giữa ký ức và tương lai

Trong sáu thiết kế, BUND-ASTIC gắn trực tiếp nhất với địa điểm đã nuôi dưỡng bộ sưu tập. Feng Bin tái hiện hơn 20 công trình dọc Bến Thượng Hải và đặt mái nhà đặc trưng của Swatch Art Peace Hotel ở trung tâm mặt số. Các đường kiến trúc tiếp tục chạy qua phần vỏ trong cùng dây đeo, biến chiếc đồng hồ thành một đường chân trời có thể quấn quanh cổ tay.

Đó không phải bản đồ chính xác của thành phố, mà là ký ức được sắp xếp lại bằng đường nét. Những công trình thuộc các thời kỳ khác nhau cùng hiện diện trên một bề mặt nhỏ, nhắc rằng Thượng Hải luôn được xây nên từ nhiều lớp lịch sử. Với BUND-ASTIC, thời gian không chỉ được chỉ bởi kim đồng hồ; nó còn được đọc qua dáng mái, mặt đứng và nhịp điệu của kiến trúc ven sông.

Nếu BUND-ASTIC nhìn về cảnh quan có thật, DIGI-BLOSSOMING mở cánh cửa sang một hệ sinh thái tưởng tượng. Luo Bi, nghệ sĩ làm việc với không gian ảo và thế giới 3D, đặt hình ảnh hoa vào mỹ học cyber rực rỡ. Sắc đen, hồng trong và các lớp đồ họa đa màu tạo cảm giác như một khung hình kỹ thuật số đang biến đổi ngay trên mặt số.

Hai thiết kế tạo thành một cuộc đối thoại đẹp về thành phố. BUND-ASTIC lưu giữ điều mắt người đã thấy; DIGI-BLOSSOMING hình dung điều công nghệ có thể cho phép ta nhìn thấy tiếp theo. Một bên là kiến trúc, ký ức và đường chân trời; bên kia là sự sinh sôi của hình ảnh trong không gian số. Cả hai cùng cho thấy Thượng Hải không đứng yên trong quá khứ hay tương lai, mà luôn sống ở khoảng giao nhau giữa hai phía.

Sáu chiếc đồng hồ, hai tỷ lệ và nhiều cách hiện diện

Sự khác biệt giữa 34 mm và 41 mm không chỉ nằm ở con số. Trên cổ tay, tỷ lệ quyết định cách tác phẩm lên tiếng. CURVILINEAR và FLOWERING PLUM ở kích thước 34 mm tạo cảm giác gọn, nhẹ và tập trung; chúng phù hợp khi bạn muốn chi tiết nghệ thuật được khám phá dần trong khoảng cách gần. Bốn mẫu 41 mm mang lại diện tích thị giác rộng hơn để hình ảnh kiến trúc, graffiti và đồ họa kỹ thuật số phát huy trọn vẹn năng lượng.

Bạn có thể bắt đầu từ cách mình muốn chiếc đồng hồ hiện diện. Nếu cần một thiết kế linh hoạt nhưng vẫn có chiều sâu, CURVILINEAR đem đến tương phản đen trắng sắc nét, còn FLOWERING PLUM mềm mại hơn với bảng màu xanh đỏ. Khi muốn cổ tay trở thành điểm nhấn chính, STREET EYE và BLOW AWAY giàu sức sống; BUND-ASTIC hợp với người yêu kiến trúc và câu chuyện Thượng Hải; DIGI-BLOSSOMING dành cho gu thẩm mỹ hướng đến tương lai.

Các gợi ý ấy chỉ là điểm khởi đầu. Tỷ lệ cổ tay, cảm giác khi đeo và mối liên hệ cá nhân với tác phẩm vẫn quan trọng hơn mọi quy tắc. Cả sáu mẫu đều sử dụng bộ máy quartz, có khả năng kháng nước 3 bar và đi cùng bao bì riêng của bộ sưu tập, giúp câu chuyện nghệ thuật được giữ liền mạch từ thiết kế đến trải nghiệm sở hữu.

Đeo một tác phẩm mà không biến mình thành phòng triển lãm

Một chiếc đồng hồ giàu hình ảnh không đòi hỏi trang phục phải cầu kỳ. Cách dễ nhất là dành cho nó một khoảng thở. CURVILINEAR có thể đi cùng đen, trắng, xám hoặc tailoring tối giản để kéo dài tinh thần đồ họa. FLOWERING PLUM tạo điểm sáng vừa phải trên sơ mi trắng, denim, chất liệu mềm hay những lớp trang phục mang sắc xanh nhạt.

Với các mẫu 41 mm, bạn có thể chọn giữa tương phản và liên kết. STREET EYE, BLOW AWAY hay DIGI-BLOSSOMING sẽ nổi bật trên một tổng thể đơn sắc; ngược lại, việc lặp lại một màu nhỏ từ dây đeo ở giày, túi hoặc áo khoác giúp trang phục có nhịp điệu mà không trở nên quá nhiều chi tiết. BUND-ASTIC đặc biệt phù hợp với phom dáng urban, bề mặt trong hoặc các lớp trang phục có cấu trúc, như một cách tiếp nối ngôn ngữ kiến trúc của thiết kế.

Điều quan trọng không phải phối chính xác theo bảng màu của đồng hồ, mà là giữ một điểm nhìn rõ ràng. Khi trang phục làm nền, tác phẩm trên cổ tay được quyền lên tiếng. Khi màu sắc được nhắc lại có chủ đích, đồng hồ trở thành sợi chỉ kết nối toàn bộ diện mạo thay vì một phụ kiện đứng riêng.

Khi thời gian trở thành một nơi chốn có thể mang theo

Swatch Art Peace Hotel Collection bắt đầu từ một địa chỉ cụ thể tại Thượng Hải, nhưng không dừng lại ở câu chuyện kỷ niệm 15 năm. Sáu nghệ sĩ đã biến trải nghiệm lưu trú thành những thế giới thị giác khác nhau; Swatch tiếp tục chuyển các thế giới ấy sang một vật thể đi cùng nhịp sống mỗi ngày. Từ khách sạn đến xưởng vẽ, từ tác phẩm đến mặt số, mỗi lần chuyển dịch lại mở thêm một cách để nghệ thuật được nhìn thấy.

Vì thế, lựa chọn một thiết kế trong bộ sưu tập cũng là lựa chọn cách bạn muốn ghi nhớ thời gian: bằng những đường nét chồng lớp, một cành hoa đang nở, năng lượng đường phố, lời chúc may mắn, đường chân trời Thượng Hải hay một khu vườn kỹ thuật số. Chiếc đồng hồ không thay thế tác phẩm nguyên bản. Nó tạo ra một cuộc gặp mới giữa tác phẩm và người đeo, ở khoảng cách gần nhất.

Khám phá sáu thiết kế trong Swatch Art Peace Hotel Collection cùng các mẫu đồng hồ Swatch chính hãng đang được giới thiệu tại Maison Online, và chọn dấu vết nghệ thuật phù hợp nhất với nhịp điệu của riêng bạn.